सिरानचाेक, गाेरखा । सिरान्चाेक गाउँपालिका वडा नम्बर ७ का भूकम्प पिडित नागरिकहरुले घर बनाए पछिका किस्ता रकम लिनका लागि हैरानी मात्र बेहाेर्नु परेन । प्राविधिकलाइ उनले मागेजति रकम बुझाउनु पर्याे । घरकाे दाेस्राे र तेस्राे किस्ता लिने क्रममा कम्तिमा रु एक हजार पाँचसय देखि बढिमा १५ हजार सम्म बुझाउनुपर्नै नियम प्राविधिकले बनाएका थिए । यसरी रकम बुझाउँदा कुनै रसिद लिनुपर्दैन न कुनै भाैचर नै भर्नुपर्छ । जनप्रतिनिधिहरुले यस्ताे काम भइरहेकाे बारेमा कल्पना सम्म गर्न सकेका छैनन् । जनप्रतिनिधिलाइ थाहै नदिएर गलत काम गरेका प्राविधिकले वडा नम्बर २ मा पुगेपछि खुलेआम रकम असुलेका छन् ।
भूकम्प पुनर्निमार्ण प्राधिकरणका प्राविधिकहरु छिटाे गरी किस्ता प्राप्त गर्न केही रकम दिनुपर्ने भन्दै गाउँ गाउँ पुग्छन् । जिल्ला देखि केन्द्र सम्म सेटिङ हुन्छ पैसा नदिएर कहाँ आउँछ किस्ता रकम छिटाे भन्दै रकम असुल्ने गर्छन् ।
जिल्लाकाे सिरान्चाेक गाउँपालिका वडा नम्बर २ थालाजुङमा काम गर्ने प्राविधिक सुरेन्द्र कुमार यादवले साेही स्थानका तिलक भण्डारीसँग लिएकाे रु १५ हजार मिडियाले थाहा पाएकाेले फिर्ता गर्नु परेकाे बताए । इकाे प्यानल प्रयाेग गरेर बनाइएकाे भूकम्प प्रतिराेधि घरकाे किस्ता रकम लिनका लागि प्राधिकरणका प्रमुख शुशिल ज्ञवाली देखि नै सेटिङ मिलाउनु पर्ने र त्यसका लागि २५ हजार लाग्ने बताएका यादवले अन्तिममा १५ हजार सम्ममा काम मिलाउन सक्ने गरी रकम लिएका थिए। पक्तिकारकाे सम्पर्कमा आएका यादवले आफूले उक्त रकम सापटी स्वरुप लिएकाे र गाउँमा अर्कै हल्ला चलेपछि माेवाइल बैँकिङ मार्फत फिर्ता गरिसकेकाले यसकाे समाचार नबनाउन आग्रह गरे ।
पछिल्लाे चरणमा थालाजुङमा ४० काे सँख्यामा घर बनिरहेकाे यादवकाे भनाइ छ । घर निर्माण पछिकाे किस्ता रकम छिटाे गरी लिनका लागि केही रकम अनिवार्य दिनुपर्ने नियम यहाँकाे गाउँमा रहेकाे भूकम्प पिडित नागरिकहरु बताउँछन् । रकम नदिए खातामा किस्ता नआउने र दिए छिट्टै आउने यहाँकाे नियम गाउँलेहरु माझ रहेकाे पाइयाे।
भूकम्प पिडितहरुले छिटाे गरी घर बनाउन भन्ने धारणा पुनर्निमाण प्राधिकरणकाे रहेकाे जिल्ला आयाेजना कार्यन्वयन इकाइ ( अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार) गाेरखाका गाेरखा प्रमुख रामशरण आचार्य बताउँछन् । कुनै पनि प्राविधिकले सेवाग्राहिसँग आर्थिक लाभ लिएकाे थाहा पाएमा कारवाहीका लागि सिफारिस गरिने उनकाे भनाइ छ ।
यादवले वडामा काम गर्ने सहायक कर्मचारी गाेपिलाल बस्नेत मार्फत ११ हजार रुपैयाँ पठाएर खमारीका जीत बहादुर अधिकारीलाइ फिर्ता गरे । अधिकारीले आफुसँग यादवले दिएकाे दुइ हजार पाँचसय राखेर बाँकी रकम अन्यलाइ फिर्ता दिए । रेट्राे फिटीङका लागि परेका घरहरुकाे किस्ता सिफारिस प्राविधिकले गर्नुपर्ने र त्यसबापत केही रकम लाग्ने प्रावधान यस वडामा रहेकाले रकम उठाउनु परेकाे प्राविधिक यादव बताउँछन् । रेट्राे फिटीङका ४० घरधुरीबाट मात्रै रकम लिएकाे उनले बताए ।
पैसा दिएकाे कुरा कसैलाइ भनेमा किस्ता रकम नआउने सन्देश प्राविधिकले दिएकाले भूकम्प पिडितहरु खुल्न चाहदैनन् । यादवले खमारी टाेलका नर बहादुर बस्नेतबाट १५००, जीत बहादुर अधिकारीबाट २५००, प्रेम बहादुर थापाबाट २५००, खाेप बहादुर बस्नेतबाट २५००,सीमा बस्नेतबाट १५०० घरमै पुगेर लिए । जामुनेबेशीका भक्त बहादुर भण्डारीकाे घर टाढा भएकाले अफिसमै आएर बुझाउन भनियाे र भण्डारीले वडा कार्यालयमा पुगेर २५०० रुपैयाँ यादवलाइ थमाए ।
सिरान्चाेक ७ का नागरिकहरुले जसरी सजिलै पैसा दिनेमा थालाजुङका नागरिकहरु नरहेकाे यादवकाे गुनासाे रहने गरेकाे गाउँलेहरुले बताएका छन् । तपाइँहरु किस्ता रकम छिटाे चाहियाे भन्नु हुन्छ काठमाण्डाै देखिका मानिसहरुलाइ मिलाउनुपर्छ पैसा नदिए काम गर्दैनन मागे जति दिनुहुन्न भन्दै दिए जति रकम यादवले लिएका हुन् । तेश्राे किस्ताका लागि फाइल अघिल्ला प्राविधिकलाइ पेश गरेका र अहिलेसम्म किस्ता रकम नआएकाले छिटाे गरी ल्याउन बाबुराम बस्नेतले एक हजार मात्र दिए हुने भएकाले उनले एक हजार मात्र दिए । तपाइँकाे पनि दुइ हजार पाँचसय लाग्छ भनेका यादवले दिन्न बरु भनेपछि हुन्छ हजारमा नै मिलाउँछु भनेर यादव भनेका थिए ।
पक्तिकारले सेवाग्राहि बनेर फाेन गर्दा घरका चारै दिशाबाट खिचिएका फाेटा, शाैचालयका फाेटा र गाउँलेहरुले दिए सरहकाे शुल्क लिएर वडा कार्यालय आउन भनेका थिए । सेवाग्राहीसँग रकम लिएका यादवले आफूहरुले सापटी दिएकाे र फिर्ता भइसकेकाे सन्देश दिन आग्रह गर्दै पत्रकारले थाहा पाएमा जागिर समेत जान सक्ने भन्दै घरघर पुगेर गुनासाे गरेका छन् । यादवले ४० घरधुरीबाट मात्रै रकम लिएकाे स्विकार गरेका छन् भने गाउँलेहरुका अनुसार रेट्राे फिटिङमा परेका घर सहित ६५ भन्दा धेरै घरधुरीबाट यादवले रकम उठाए छन् ।
सेवाग्राहिसँग रकम लिएकाे कुरा गाउँपालिका तहमा पुगेपछि पालिका प्रमुखले अनियमितता भएकाे खण्डमा आफूले सँरक्षण गर्न नसक्ने बताएसँगै केही रकम फिर्ता भएकाे खुल्न आएकाे छ । प्राविधिक यादवले विभिन्न तहमा फाेन सम्पर्क गरी समाचार नलेखिदन आग्रह गरेका थिए ।
सेवाग्राहीसँग आर्थिक लाभ लिने तपाइँकाे कार्यालय मातहतका कर्मचारीलाइ के कारवाही हुन्छ भन्ने प्रश्नमा सहरी विकास तथा भवन डिभिजन कार्यालय गाेरखाकी प्रमुख सुनिता श्रेष्ठले लिखित निवेदन आएमा विभागिय कारवाही हुने बताइन ।
राष्ट्रिय पुनर्निमार्ण प्राधिकरणका प्रवक्ता भगवान अर्यालयले सेवाग्राहिसँग रकम लिने कुरा साेच्न नसकिने बताए । काम सम्पन्न भएपछि प्राविधिकले सिफारिस गर्ने हाे । यसबाेरमा विस्तृत विवरण पठाइदिन उनले आग्रह गरे ।